Eten we pasta, Nutella en ijsjes uit onhygiënische Indiase fabrieken? Hoe virale video's consumenten misleiden | VRT NWS Nieuws

Een deel van de beelden in die video vinden we via Google Lens terug als drie jaar oude authentieke beelden op het YouTube-kanaal 'Burning Spices'. Ze komen uit een reportage over een zelfstandige zaak in de Indiase stad Chandigarh, gespecialiseerd in met chocolade omhulde noten en vruchten.

Andere beelden uit het Nutella-filmpje van Visitando Fábricas komen uit een video  gefilmd bij de lokale ijsproducent Sourabh uit de Indiase stad Noida. Eén specifiek personeelslid is erin te herkennen aan zijn typische hemd en armbanden.

Links de originele video van medewerker met opvallend hemd. Rechts video van Visitando waarin ze fragmenten met zelfde medewerker gebruiken.

Maar tussen deze authentieke beelden - die niets met Nutella-hazelnootpasta te maken hebben - zijn ook valse beelden vermengd. Daarop is te zien hoe een personeelslid uit een vuile of roestige machine glazen bokalen vult met een chocolademengsel. Die bokalen komen nadien in beeld met het Nutella-logo op het etiket.

Met AI gemaakte beelden van Nutella-bokalen worden vermengd met authentieke beelden uit India.

Details wijzen er echter op dat die beelden gemaakt of bewerkt zijn met artificiële intelligentie (AI). De vorm van de bokalen, bijvoorbeeld, verwisselt regelmatig tussen de scènes: van rond naar ovaal, zie screenshots hierboven. Het gaat om typische foutjes bij de generatie van AI-beelden.

Opvallend: het ziet ernaar uit dat de AI-beelden zijn gemaakt op basis van de echte beelden van het personeelslid met het typische hemd en armbanden. In de AI-beelden zie je zijn hemd en armbanden terugkeren, maar heeft hij plots ook een zilveren horloge aan. De mensen achter het Visitando-profiel vroegen waarschijnlijk aan een AI-beeldgenerator om de echte beelden te gebruiken om nieuwe (en dus valse) beelden met Nutella-potten te maken.

Een andere video over "de meest hygiënische en meest technologisch geavanceerde macaronifabriek in India" gebruikt beelden die afkomstig zijn van een langere video die al eerder circuleerde in verschillende Facebookgroepen.

Op het einde van het filmpje van Visitando Fábricas komt echter een verpakking penne rigate in beeld van het Italiaanse pastamerk Barilla. Die komt in de oorspronkelijke video niet voor. Ook hier gaat het om fragment dat met AI is bewerkt en aan de originele beelden toegevoegd.

Een woordvoerder van Barilla valt uit de lucht wanneer we vragen of ze op de hoogte zijn van het filmpje: "Barilla heeft geen vestigingen in India, noch hebben we enige connectie met Visitando Fábricas of de inhoud van de video waarnaar u verwijst."

Deze beelden uit de video's van Visitando Fábricas zijn gemaakt met AI-toepassingen om er producten en logo's van internationale merken in te stoppen.

Hetzelfde procédé is toegepast bij de video van Visitando Fábricas over Magnum-ijsjes, die een verontruste burger naar onze redactie mailde. Een deel van de beelden waaruit de video is samengesteld, is echt en circuleert al minstens sinds juni 2023 . De beelden tonen een lokale maker van chocoladefrisco's.

Enkele andere beelden zijn recenter: ze zijn door Visitando Fábricas geplukt van het Instagram-profiel van een andere zelfstandige Indiase ijsjesmaker.

Opnieuw werden die echte beelden vermengd met AI-beelden. De fragmenten met de verpakkingen van Magnum-ijsjes zijn gemaakt met AI. Dat zie je aan de onleesbare letters op de dozen, want AI is voorlopig niet goed in het namaken van letters en woorden.

AI-beelden in de video kan je herkennen aan vervormde logo van Magnum.

De producent van de Magnum-ijsjes ontkent dan ook in een reactie aan VRT NWS dat zijn product te zien is op de video van Visitando Fábricas: "De beelden die op sociale media circuleren, tonen geen productielocatie van Magnum en hebben op geen enkele manier een verband met The Magnum Ice Cream Company.

In India worden al onze producten, inclusief Magnum, uitsluitend geproduceerd in de faciliteiten van Kwality Wall's, die werken onder strikte hygiëne-, veiligheids- en kwaliteitscontroles."

In andere video's van Visitando Fábricas gebeurt hetzelfde: authentieke beelden uit India worden vermengd met AI-beelden, waarbij internationale merken zoals Nescafé (koffie), Fanta (limonade), Marlboro (sigaretten) en vele andere worden geviseerd.

De Spaanse commentaarstem in de video's geeft sarcastische opmerkingen over de hygiënische praktijken.

Geregeld ontspint zich in de reacties op de video's een discussie of het écht gaat om producten die te koop zouden zijn in Europa of de Verenigde Staten. Maar dat is dus niet het geval. Net dat lijkt de bedoeling van het account: reacties uitlokken en zo viraal gaan op sociale media.

We contacteerden de beheerders van het kanaal Visitando Fábricas via e-mail maar ontvingen geen antwoord.

• Op sociale media specialiseert Spaanstalige profiel 'Visitando Fábricas' zich in het verspreiden van video's van voedsel dat in onhygiënische omstandigheden wordt bereid in India.

• Aan sommige van die video's zijn beweringen of AI-beelden toegevoegd die insinueren dat het gaat om producten van internationale topmerken, die naar de Verenigde Staten of Europa worden uitgevoerd en hier in de supermarkt zouden liggen.

• De producenten weerleggen dat. De originele beelden die gebruikt worden, zijn afkomstig van diverse andere kanalen en hebben inderdaad niets met internationale merken te maken. De beelden waarin de verpakking en logo's van die merken in beeld komen, blijken telkens te zijn gemaakt met AI.

• De stelling dat de video's van Visitando Fábricas Indiase fabrieken zouden tonen waar internationale merkproducten zoals Magnum-ijsjes, Barilla-pasta of Nutella gemaakt worden, beschouwen we daarom als onwaar.

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS

Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier. 

Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel. 

Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.  

Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties. 

Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.  

VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network  (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).